رعيت نيز به آنان اقتدا مىكند ، روحيهء مردانگى و غيرت را در وجود آنان كشته است و همتهايشان را ضعيف و پست نموده چنان كه نه‌تنها ياراى جهادشان نيست ، بلكه راندن مهاجم را از آستانهء خانهء خويش نتوانند . و اين خلاف و شقاقى كه در ميان آنها حكمفرماست و بعد از پيروزى زلاقه باز هم همچنان برجاى است به زودى اگر سير امور در همين مجرا باشد به حياتشان پايان خواهد داد و در نزديكترين زمان ، مسيحيان بر سراسر شبه جزيره مسلط خواهند شد ؛ از اين‌رو امير المسلمين اكنون به اندلس آمده بود تا امراى راحت‌طلب لذتجوى را از سرير فرمانروايى به زير كشد . « 6 » اين يك تصوير كلى است از عواملى كه سبب انگيزش امير المسلمين براى فتح ممالك ملوك الطوايف شد ؛ ولى عوامل و علل ديگرى نيز بود ، از جمله آنكه چون امراى طوايف دريافتند كه يوسف با آنان دل بد كرده است همدست شدند و كمكى از حيث آذوقه و عليق به سپاهيان او كه در اندلس گذاشته بود نمىكردند و اين امر بر يوسف گران آمد . « 7 » همچنين يوسف مشاهده كرد كه برخى از امراى طوايف بار ديگر به آلفونسو گرايش يافته‌اند و حتى او را به جنگ با امير المسلمين ترغيب مىكنند و براى انجام اين مقصود برايش اموال و هدايا مىفرستند . از جملهء اينان يكى عبد اللّه بن بلقين صاحب غرناطه بود . « 8 » ديگر موضعى بود كه المعتمد بن عباد در برابر او مىگرفت ، بدين معنى كه در استحكام بلاد خود براى دفاع از آنها اقداماتى مىكرد . « 9 » ظاهرا تصميم امير المسلمين براى تصرف اندلس يك تصميم ناگهانى بود ؛ ولى با مشاوران خود از زعماى ملك و فقها در اين امر به مذاكره پرداخت . در اين حال ، فتواهاى فقهاى مغرب و اندلس به وجوب خلع ملوك الطوايف و گرفتن زمام اندلس از دست ايشان صادر شد . حتى بعضى از فقهاى مشرق نيز فتوى دادند . مقدم بر اينان امام محمد غزالى و ابو بكر الطرطوشى بودند « 10 » - ابو بكر در اين ايام در مصر مىزيست -

--> ( 6 ) . رجوع كنيد به : المراكشى در المعجب ، ص 89 . ( 7 ) . ابن خلدون : العبر ، ج 6 / ص 187 . ( 8 ) . همان مأخذ ، همان صفحه . ( 9 ) . ابن ابى زرع : روض القرطاس ، ص 99 . ابن خلكان : وفيات الاعيان ، ج 2 / ص 490 . و رجوع كنيد به : . 493 . p , . dibI : ladiP . M . R ( 10 ) . ابن خلدون : العبر ، ج 6 / ص 187 و 188 . ابن الخطيب : اعمال الاعلام ، ص 247 .